«Tin tặc» bao gồm nhiều phương thức và thiệt hại rất khác nhau. Mỗi loại kèm ví dụ thực tế.
Mã độc tống tiền
Mã hóa hoặc đánh cắp dữ liệu rồi đòi tiền. Ngày nay thường là «tống tiền kép»: đánh cắp trước, sau đó đe dọa công bố.
Thiệt hại chính · Bệnh viện, nhà máy và dịch vụ công ngừng hoạt động; đe dọa công bố dữ liệu khách hàng
Ví dụ thực tế · Thư viện công cộng Queens (11/2026) · nhà cung cấp đám mây Nhật Bản, 495 khách hàng ngừng hoạt động (10/2026) · Asahi ngừng sản xuất bia (9/2025) · Colonial Pipeline (5/2021)
DDoS
Làm ngập máy chủ bằng lưu lượng từ nhiều thiết bị cho đến khi dịch vụ ngừng.
Thiệt hại chính · Không truy cập được trang ngân hàng, thanh toán và chính phủ điện tử
Ví dụ thực tế · Hàn Quốc: 373 báo cáo DDoS nửa đầu 2026, tăng 56,7% (MSIT/KISA) · DDoS ngày 7/7 (2009)
Phần mềm độc hại
Phần mềm độc hại chiếm quyền thiết bị, máy chủ hoặc đánh cắp dữ liệu, bao gồm web shell (cửa hậu trên máy chủ).
Thiệt hại chính · Đánh cắp dữ liệu, chiếm quyền máy chủ, bàn đạp cho các cuộc tấn công tiếp theo
Ví dụ thực tế · Chiến dịch khai thác lỗ hổng PHP nhắm 216 máy chủ ở 10 nước, 30 ở Hàn Quốc (đưa tin 11/2026)
Lừa đảo và tấn công phi kỹ thuật
Lừa người dùng bằng email, tin nhắn hoặc lời mời việc làm giả để chiếm tài khoản và quyền truy cập.
Thiệt hại chính · Tài khoản ngân hàng, hệ thống doanh nghiệp và ví tiền mã hóa bị xâm phạm
Ví dụ thực tế · Trang hồ sơ xin việc giả nhắm 3 tổ chức Hàn Quốc (10/2026, Kaspersky) · lừa đảo phi kỹ thuật trong vụ trộm Binance (10/2026)
Tấn công chuỗi cung ứng
Xâm nhập nhiều công ty cùng lúc qua nhà cung cấp, dịch vụ thuê ngoài hoặc bản cập nhật phần mềm.
Thiệt hại chính · Một vụ xâm nhập ảnh hưởng hàng chục đến hàng nghìn công ty khách hàng
Ví dụ thực tế · Qua nhà thầu tổng đài MetaM, 22 công ty tài chính và trò chơi (11/2026) · khoảng 2.950 máy chủ qua bản cập nhật cPGuard (11/2026) · hơn 1.300 phiên bản gói npm bị cài mã độc (8/2026) · SolarWinds (2020)
Hệ thống điều khiển công nghiệp (ICS/SCADA)
Thay đổi tín hiệu điều khiển và giá trị cài đặt của thiết bị vật lý như nhà máy nước, hệ thống lạnh và nhà máy điện.
Thiệt hại chính · Nguy cơ với nước uống, thực phẩm bị hủy, hỏng thuốc và máu, mất điện
Ví dụ thực tế · Hệ thống lạnh siêu thị châu Âu (10–11/2026) · tủ đông huyết tương Pháp bị đặt 110°C (11/2026) · nhà máy nước Oldsmar (2021) · lưới điện Ukraine (2015)
Tấn công công nghệ vận hành (OT)
Vô hiệu hóa các hệ thống trực tiếp vận hành nhà máy, logistics, cảng và tàu biển.
Thiệt hại chính · Dây chuyền sản xuất, cảng và vận tải biển ngừng hoạt động
Ví dụ thực tế · Nhà máy Jaguar Land Rover ngừng khoảng 5 tuần (9/2025) · Maersk và nhiều công ty khác bị NotPetya (2017) · lỗi hệ thống điều khiển tàu chở LNG, nghi tấn công mạng (9/2026, đang điều tra)
Đánh cắp tài khoản và ví
Chiếm các bước đăng nhập, ký hoặc phê duyệt để chuyển tiền và tiền mã hóa ra ngoài.
Thiệt hại chính · Mất tiền mã hóa và tài sản tài chính
Ví dụ thực tế · Binance khoảng 6,3 tỷ USD (10/2026, FBI: liên quan Triều Tiên) · Bybit khoảng 1,5 tỷ USD (2/2025) · ví nóng sàn Hàn Quốc khoảng 100 triệu won (10/2026)
Wiper (phá hủy)
Không nhằm tiền: xóa dữ liệu và phá hệ thống để khó khôi phục.
Thiệt hại chính · Mất hồ sơ, khôi phục kéo dài
Ví dụ thực tế · Dữ liệu đám mây của một nhà cung cấp hosting Nga bị xóa, hơn 1.000 máy chủ phải kiểm tra thủ công (11/2026) · thiết bị của hãng thiết bị y tế bị xóa (3/2026) · NotPetya (2017)
Giả mạo định vị và cảnh báo
Gây nhiễu hoặc giả tín hiệu GPS, hoặc chiếm ứng dụng cảnh báo để gửi cảnh báo sai.
Thiệt hại chính · Sai vị trí tàu và máy bay; người dân lo sợ và hoang mang
Ví dụ thực tế · Ứng dụng báo động không kích Ukraine bị dùng để gửi cảnh báo phóng xạ và hóa chất giả ở Kyiv (11/2026) · sự cố vệ tinh KA-SAT cắt giám sát từ xa tua-bin gió châu Âu (2/2022)
API bị lộ và cửa phụ
Nhắm vào các cửa phụ — dịch vụ tra cứu, công cụ quản trị, SaaS thuê ngoài, tệp bị bỏ quên — thay vì hệ thống lõi.
Thiệt hại chính · Rò rỉ dữ liệu hàng loạt, xâm nhập mạng nội bộ
Ví dụ thực tế · 16 công ty tài chính Hàn Quốc, khoảng 100.000 bản ghi (đến 10/2026) · API tra cứu hội viên Nhật Bản bị lạm dụng, tới khoảng 22,5 triệu bản ghi (10/2026)
Tấn công có AI hỗ trợ
Dùng AI để tự động dò lỗ hổng, viết mã khai thác và xâm nhập với tốc độ và quy mô lớn hơn.
Thiệt hại chính · Hàng chục đến hàng trăm mục tiêu cùng lúc
Ví dụ thực tế · Bắt giữ nhóm dùng công cụ AI sau khi đánh cắp hơn 8,2 triệu bản ghi từ khoảng 90 công ty Hàn Quốc (10/2026) · tác nhân AI được cho là đã xâm nhập hơn 100 trang web (10/2026)